O sporach narodowo艣ciowych w czasie PKS

Skocz贸w 4.12.2024 r.

W 艣rod臋 dnia 4 grudnia 2024 r. mia艂o miejsce kolejne stacjonarne spotkanie cz艂onk贸w PKS w ramach realizowanego projektu AKTYWNI+ 鈥瀂obaczy膰 Polsk臋, zanim zamkniemy oczy, czyli zobaczy膰 to, na co zawsze brakowa艂o czasu鈥. Projekt ten dofinansowany jest ze 艣rodk贸w rz膮dowego programu wieloletniego na rzecz Os贸b Starszych na lata 2021-2025. Tym razem grupa skoczowskich senior贸w go艣ci艂a mgra teologii Damiana Rusina,kt贸ry wyg艂osi艂 wyk艂ad pt. 鈥濻pory narodowo艣ciowe na 艢l膮sku Cieszy艅skim ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem Ko艣cio艂a ewangelickiego i zboru w Skoczowie鈥.

Prelegent opar艂 sw贸j wyk艂ad na pracy magisterskiej 鈥濽warunkowania narodowo艣ciowe w Ko艣ciele lutera艅skim na 艢l膮sku Cieszy艅skim w latach 1875 -1923鈥 obronion膮 w 2023 r. na Chrze艣cija艅skiej Akademii Teologicznej. W trakcie wyk艂adu mogli艣my na nowo por贸wna膰 nasze wiadomo艣ci na temat historii 艢l膮ska Cieszy艅skiego z naukowymi opracowaniami tego tematu przez historyk贸w. Na pocz膮tku pan Damian przypomnia艂, 偶e historyczn膮 nazw膮 tego terenu ci膮gn膮cego si臋 od rzeki Ostrawicy na Zaolziu do rzeki Bia艂ej przep艂ywaj膮cej przez miasto Bielsko-Bia艂a, jest Ksi臋stwo Cieszy艅skie. Powstanie naszej 鈥瀖a艂ej ojczyzny鈥 datuje si臋 na koniec XIII wieku, gdy w cieszy艅skim zamku zamieszka艂 ksi膮偶臋 Mieszko z linii Piast贸w. W 1327 r. przesz艂o w lenno Korony Czeskiej z zachowaniem jednak du偶ej autonomii, by w po艂owie XVII wieku przej艣膰 pod panowanie dynastii Habsburg贸w. Taka sytuacja trwa艂a do ko艅ca I wojny 艣wiatowej, gdy Ksi臋stwo po upadku Monarchii Austro -W臋gierskiej znalaz艂o si臋 ponownie po prawie 600 latach w granicach Pa艅stwa Polskiego. Pan Damian przypomnia艂, 偶e po zako艅czeniu wojny 艣wiatowej w Cieszynie powsta艂a Rada Narodowa Ksi臋stwa Cieszy艅skiego, kt贸ra by艂a pierwszym nieformalnym rz膮dem na ziemiach przysz艂ej Rzeczpospolitej w kt贸rym istotn膮 rol臋 odegrali cieszy艅scy ewangelicy. Problemy si臋 jednak nie zako艅czy艂y bo do terenu Ksi臋stwa Cieszy艅skiego prawo ro艣cili sobie tak偶e Czesi, dlatego w 1920 r. Rada Ambasador贸w wbrew polskiej wi臋kszo艣ci ustali艂a granic臋 na Olzie. Nast臋pnie nasz go艣膰 przedstawi艂 struktur臋 narodowo艣ciow膮 omawianego terenu oraz zwi膮zane z tym problemy i spory kt贸re mia艂y miejsce w Ko艣ciele Ewangelickim oraz w naszej parafii. Tutaj zostali przybli偶eni superintendenci morawsko-艣l膮scy: ksi臋偶a Karol Samuel Schneider, Teodor Haase oraz Andrzej Krzywo艅 a tak偶e skoczowscy proboszczowie: wspomniany ju偶 ks. dr Andrzej Krzywo艅 oraz jego nast臋pca ks. J贸zef Gabry艣. Pan Damian przypomnia艂 tak偶e sylwetki dw贸ch skoczowskich ewangelik贸w. Pierwszy to J贸zef Ko偶do艅, polityk 艣l膮ski, przyw贸dca 艢l膮skiej Partii Ludowej oraz kierownik ewangelickiej szko艂y 鈥濶a K臋pie鈥 w Skoczowie. Drugi za艣 to Karol Sohlich, burmistrz miasta Skoczowa oraz kurator parafii.

Tutaj jako cz艂onkowie skoczowskiego PKS pragniemy z okazji zbli偶aj膮cej si臋 ordynacji w Pszczynie 偶yczy膰 Panu Damianowi wiele Bo偶ego b艂ogos艂awie艅stwa w Jego powo艂aniu i s艂u偶bie w Ko艣ciele Lutera艅skim w Polsce.

Dzi臋kujemy ks. Krzysztofowi za zorganizowanie kolejnego ciekawego spotkania a paniom Joli i Beacie za pomoc w przygotowaniu s艂odko艣ci oraz kawy i herbaty.

Tekst: Jerzy Sikora
Zdj臋cia: Jan Chwastek

Nota regulaminowa: Powy偶sza notatka wyra偶a jedynie pogl膮dy autora i nie mo偶e by膰 uto偶samiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministr贸w.